Amigos para sempre

Vandaag, zondag 1 september 2013, bezochten we de Expoflora van Holambra, een in Brazilie zeer bekend evenement ter promotie van de verkoop van bloemen en planten. Voordat we naar de entree gingen, reden we nog een stuk door de buitengebieden van Holambra, waar her en der veel kassencomplexen te zien zijn. Deze rondrit gaf een goede indruk van de ontwikkelingen in de landbouw, veeteelt en tuinbouw in en rond Holambra. Vroeger was er nog veel citrusteelt te zien, tegenwoordig is het belang daarvan sterk verminderd. De groei van de hoeveelheid kassen is wel duidelijk te zien, wat ook geldt voor de woningbouw buiten het centrum.

image

Na de rondrit bezochten we de Expoflora. Op een binnenplein zijn veel in Nederlandse stijl opgetrokken gebouwen te zien, waarin onder meer een Nederlandse bakker en een pannenkoekenhuis zijn gevestigd. Na een ijsje (het was 30 graden) gingen we de expositie bekijken van Jan Willem van der Boon en Jessica Drost. Ze hadden werkelijk schitterende decoraties ontworpen, met daar tussen kabouters en ook een grote boze wolf in bed. Later aanschouwden we de klompendans onder leiding van Piet Schoenmaker. Tussendoor kwamen we terecht bij het Holambra-museum, waar ik (Mari) veel oude bekenden ontmoette. Ook maakten we in de Club gebruik van het buffet. Laat in de middag werd op het sportveld de middag afgesloten met het nummer ” Amigos para sempre” (=vrienden voor altijd) Dit is voor Brazilianen een emotionele gebeurtenis, net als het beluisteren van het volkslied voor een voetbalwedstrijd. Aan het einde van het nummer werden rozenblaadjes over de menigte uitgestrooid. Hierna liepen we in de richting van het museum terug. Ondertussen vloog een helicopter over, die ook weer grote hoeveelheden rozenblaadjes uitstrooide. De mensen graaiden ernaar, alsof ze iets kostbaars waren. ’s Avonds gingen we nabuurten op het terras van het museum, waar na een drukke dag op de expoflora de Nederlanders samenkomen. Tot slot gingen we terug naar ons parkhotel even buiten Holambra.

De volgende ochtend gingen we met ons huurautotje op weg naar Campos de Holambra, ofwel Holambra II. Dit was een rit van circa 300 km westwaarts. Het eerste deel van de rit ging over snelwegen, met op zijn tijd een tolpoort. Na een rustpauze in een wegrestaurant – hetzelfde waar ik in 2010 nog ben geweest toen ik werd opgehaald om het feest van Holambra II mee te vieren – volgde een tweebaansweg met slecht asfalt en veel gaten. Op sommige plaatsen werden deze gaten weer opgevuld, maar het was nog steeds de slechte weg zoals altijd. In Holambra II kwamen we nog net op tijd om van het buffet te genieten. Prima eten, alleen het internet weigerde dienst.

Weerzien met oude bekenden
Na een rustpauze namen we contact op met Toon Eltink, de drijvende kracht achter het museum van Holambra II. Tijdens zijn bezoek in 2010 was Mari ook al door hem onder de hoede genomen. Hij nam ons mee naar zijn huis, waar we ook zijn vrouw Annie ontmoetten. We werden onthaald op koffie met arretjescake. Daarna moest Annie melk kopen bij een Nederlandse boer in de buurt en had ze een afspraak bij de pedicure. Omdat de hakken van Brigitte inmiddels meer leken op schuurpapier vroeg ze, of zij misschien ook een afspraak met deze dame kon maken. Annie bedacht wat anders: Brigitte mocht haar afspraak wel overnemen, dan maakte zij wel een nieuwe. Zo gezegd, zo gedaan. Brigitte kwam eerst bij de melkveehouder Jan van de Broek terecht voor de melk. Toen Annie haar voorstelde als de vrouw van Mari Smits, werd de boerin meteen enthousiast: ” Wat! Is die in Brazilie dan! Kan hij misschien ook hier langskomen?” Vervolgens werd Brigitte gedropt bij de pedicure, die ook heel handig met nagels en lak bleek te zijn. Met de enkele woorden portugees die Brigittte spreekt en de enkele woorden Engels die de pedicure sprak, kwam alles goed. Nog nooit had Brigitte zo’n chique gelakte vinger- en teennagels! De hakken waren ook weer in orde. Na terugkomst op de boerderij van Toon en Annie hebben we nog het avondbrood gegeten, waarna we werden teruggebracht naar ons verblijf in Hotel Gringos.

image

De volgende ochtend bezochten we met Toon het museum. Sinds het verblijf van Mari in 2010 is het museum uitgebreid met een fotohal en een afdak voor de tractoren en andere rijdende voertuigen. De verzameling van het museum was nu beter verspreid over de verschillende gebouwen. Ons bezoek werd afgesloten met koffie en koek van Nederlandse makelij. Na de almoco (warme lunch) gingen we ’s middags terug naar de boerderij van Toon en Annie. Toon reed ons naar zijn oude bedrijf op Laranja, waar nu een van zijn zonen het akkerbouwbedrijf runt. Kenmerkend voor de akkers van Holambra II zijn de enorme regeninstallaties. Zoiets zie je in Nederland niet. Op de akkers stonden gewassen als bruine bonen, tarwe en gerst. Bruine bonen zijn samen met rijst een cruciaal onderdeel van de Braziliaanse maaltijd, net zoiets als in Nederland het geval was met aardappelen.
Later in de middag bezochten we het melkveebedrijf van Jan van den Broek. Mari had ze in 1988 bezocht tijdens zijn verblijf in Brazilie. Jan van den Broek was in zijn jonge jaren met zijn ouders naar dit land geemigreerd, maar na enkele jaren teruggekeerd naar Nederland. In Nederland werkte hij lange tijd in de psychatrie als verpleegkundige. In 1983 vestigde hij zich met zijn gezin in Holambra II en was daar de enige boer die geen lid was van de cooperatie. Tien jaar later gingen ze voor enkele jaren terug naar Nederland omdat toen hun kinderen daar studeerden. Ze woonden toen in Odiliapeel. Het toeval wilde dat toen in 1996 onze zoon Lucas werd geboren Brigitte in het ziekenhuis lag met een vrouw uit Odiliapeel die deze familie Van den Broek kende. Na een aangenaam onderhoud bezochten we nog even Ben Hakvoort, die op dat moment op bezoek was op het bedrijf van zijn dochter Desiree.

Op woensdag 4 september vertrokken we richting Parana. Onderweg maakten we een tussenstop in Arapoti, een kolonie van Nederlandse protestantse emigranten die evenals Holambra II in 1960 werd gesticht. Ons bezoek begon met een warme maaltijd (Feijoada) in het cooperatierestaurant Refugio. Aanwezig waren Jan Borg (die ik twee weken eerder nog in Nederland had ontmoet), zijn vrouw Anneke en Koosje Bronkhorst. Na deze overheerlijke maaltijd brachten we bezoeken aan de particuliere musea van Luc Salomons en Harmannus Deen. Beiden verzamelen vooral oude tractoren en oude landbouwwerktuigen. Daarna bezochten we het museum van Aropoti, gevestigd in het oude melkontvangststation. Toen we er aankwamen waren er ook twee schoolklassen op bezoek. De emigranten van Arapoti hebben een mooi museum ingericht, dat het verhaal vertelt van de emigratie, het leven van de emigranten in de pionierstijd, het kerkelijk leven en de activiteiten van de cooperatie. Ons bezoek aan Arapoti werd afgesloten met een bezoek aan de houten pionierswoning van de famile Kok. Om half 5 vertrokken we richting Carambei, waar we tegen 6 uur arriveerden in Hotel De Klomp.

Advertenties

2 Reacties op “Amigos para sempre

  1. Hallo Mari en Brigitte, wij gaan 31 oktober voor 3 maanden naar brazilie.
    Zijn al drie keer in Holambra 1 geweest en 1 keer in Holambra 2 . Daar
    in het museum geweest en Toon Eltink gesproken. Mijn vrouw die uit
    Pilar do Sul SP komt kon ook weer een ex medewerker van Toon.
    Uiteindelijk hebben we meegegeten de wereld draait door op bvn gekeken
    en blijven slapen.De volgende dag heeft toon ons rondgeleid op het bedrijf
    van een van zijn zonen. Het zijn inderdaad hele lieve mensen. Ik denk dan
    ook dat we ze weer op gaan zoeken. Wij blijven jullie volgen.

  2. Beste Rick,
    Geheel met je eens. We hebben op de kolonies veel aardige mensen ontmoet, maar Toon en Annie spannen de kroon. Zelf zijn we nu in Curitiba gearriveerd. Na een week van vele gesprekken en ontmoetingen is het goed om ook gewoon toerist te zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s