Wees pelgrim voor één dag

Pelgrimeren is hot. De afgelopen decennia is de voettocht naar de oude bedevaartsplaats Santiago de Compostela een ware hype geworden. Ook in Nederland zijn inmiddels diverse Jacobspaden beschreven die aansluiten op de vier historische routes door Frankrijk. Wil je tijdens je leven een time-out nemen, dan loop je gedurende enkele maanden de camino. Daarbij gaat het de meesten niet om de eindbestemming, maar om de bezinning op jezelf en de sfeer die je onderweg met andere caminogangers deelt.

Op de camino

Motieven
De hedendaagse bedevaart naar Santiago is afgedwaald van het doel waarvoor pelgrims in de middeleeuwen naar Noord-Spanje trokken. Zij wilden daar in aanraking komen met het heilige, niet alleen geestelijk maar ook met het lichaam en alle zintuigen. Niet voor niets werd een plek bezocht waar de relikwieën (stoffelijke resten) van een heilige bewaard en vereerd werden. Andere motieven om op bedevaart te gaan hingen ook nauw samen met de eindbestemming: boete doen, vergiffenis van zonden vragen, dank betuigen voor een verleende gunst of genezing, redding uit een noodsituatie of juist om een gunst af te smeken of te bidden voor genezing.

Onderweg op de camino

Spiritueel
Bij veel hedendaagse caminogangers spelen religieuze motieven geen rol. Een belangrijk deel van de pelgrims is niet-katholiek of niet eens gelovig. Wel geven veel pelgrims aan dat ze om spirituele redenen op pad zijn, ook al wordt dit spiritueel motief niet religieus geduid. Andere pelgrims geven – als ze daar om gevraagd wordt – aan dat ze om sportieve of culturele redenen op pad zijn.

Jacobspad in Roermond

Pelgrimsroutes in Nederland
De populariteit van de camino heeft ook het wandelen in Nederland ingrijpend beïnvloed. Naast de verschillende Jacobusroutes, die gelden als de aanlooproute voor de camino naar Santiago de Compostela zijn er de afgelopen tien jaar diverse thematische pelgrimsroutes tot stand gekomen. Sommige routes, zoals het Willibrordpad in midden-Nederland, hebben nog duidelijk een religieuze inhoud, bij andere paden heeft de religieuze betekenis plaats moeten maken voor culturele aspecten en spirituele noties. Hetzelfde geldt ook voor twee populaire niet-religieuze pelgrimsroutes. De Walk of Wisdom in het Rijk van Nijmegen staat in het teken van bezinning en een zoektocht naar wijsheid. Het Gelukkigerwijspad in de provincie Utrecht is een route die bedoeld is om het geluk voor jezelf en voor anderen te vergroten door te delen en te ontvangen.

De runxputte bij O.L.V. ter Nood, Heiloo

Bedevaartsplaatsen
Bij deze pelgrimsroutes zou je vergeten dat ook Nederland vele, vaak eeuwenoude, bedevaartsplaatsen kent. Vroeger bezochten gelovigen bedevaartplaatsen in de buurt om in contact te komen met het heilige. Dit kunnen plaatsen zijn die nauw verbonden zijn met een heilige of een bijzondere plek innemen in de religieuze geschiedenis van de streek. Het kan ook de plek zijn waar een openbaring of een bovennatuurlijk wonder – zoals een Mariaverschijning – heeft plaatsgevonden. Veel Nederlandse bedevaartplaatsen hebben de afgelopen 75 jaar aan populariteit ingeboet omdat de behoefte om op reis te gaan voor een gunst of juist dankbaarheid te tonen voor een gunst minder is geworden. Daarentegen wisten vooral Mariabedevaartsplaatsen zich te handhaven. Wel zien we dat veel rituelen – zoals een processie (een religieuze optocht) – tegenwoordig ook een toeristische functie vervullen.

Openluchtmis op de H. Stede in Hasselt (Ov.)
Gnadenkapelle, Kevelaer

Bedevaartswandelingen
Veel bedevaartsplaatsen in Nederland zijn nog steeds toegankelijk voor pelgrims. Om ze meer bekend te maken onder moderne pelgrims en andere wandelaars heb ik rond deze plekken wandelroutes beschreven. De routebeschrijvingen heb ik voorzien van historische achtergrondinformatie zodat de moderne pelgrim kennis kan maken met het verleden en de culturele betekenis van een pelgrimsoord. Uiteraard zijn de meeste routes te vinden in het zuiden van het land, maar er zijn ook routes beschreven nabij en in Heiloo, Amsterdam, Zwolle en Deventer. Ook ben ik de grens overgestoken voor een wandeling door onder Nederlandse gelovigen populaire Duitse bedevaartsplaats Kevelaer.

Met dank aan Stan Morre voor zijn camino-foto’s.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.