De Vierdaagse en het weer

De 103e Vierdaagse van Nijmegen nadert met rasse schreden. Veel wandelaars zullen nog bezig zijn met hun laatste trainingstochten om op dinsdag 16 juli a.s. goed getraind aan de start te kunnen verschijnen. Voorafgaand aan de Walk of the world wil ik in enkele blogs enkele aspecten behandelen die het karakter van de tocht bepalen. Dit keer het weer.

Onweer
Een van de vragen die het wandellegioen vooraf zal bezig houden is hoe je je moet voorbereiden op de weersomstandigheden. Wordt het heet of moeten we juist regenkleding meenemen? Andere weersomstandigheden komen gelukkig minder vaak voor. Onweer ontstaat meestal in de loop van de middag en is daarom een belangrijk aandachtspunt voor de organisatoren van avondvierdaagsen. Ook dit jaar gingen er in het hele land etappes van de avondvierdaagse niet door omdat er zwaar onweer en regen in aantocht was. Waar moet je blijven met de vele jonge wandelaars tijdens een evenement dat een feestje behoort te zijn?
Tijdens de Nijmeegse Vierdaagse heb ik zeggen en schrijven slechts één keer echt onweer meegemaakt. Het was in 1992 tijdens de Dag van Elst. De eerste uren was er nog niets aan de hand maar toen de toren van Elst in zicht kwam begon de lucht steeds meer te betrekken. Toen ik in het centrum van Elst was ging het behoorlijk tekeer. Vele wandelaars zochten een heenkomen in huizen en rustplaatsen langs de route; anderen hadden geen andere keuze dan om langs de route weg te duiken of door te lopen. Gelukkig gebeurde er niets en zette de stoet zich daarna weer in beweging. Het onweer tijdens de slotdag van de 100e Vierdaagse in 2016 viel wel mee. Nadat het twee dagen eerder heel heet was geweest viel de regen op vrijdag met bakken uit de lucht. Van hevig onweer was echter geen sprake.

Regen
Regenbuien, zoals hierboven vermeld, komen wel vaker voor. In de meeste gevallen is het dan aan te bevelen om daar het rusten op aan te passen. Zoek een droge plek op en ga dan ergens overdekt eten of drinken. Dit wordt natuurlijk lastiger als het gaat om langdurige regen. In dat geval kun je niet anders dan toch maar door te lopen. In 2016 besloot ik om de regen te benutten voor een rustpauze even verderop voor een blarenbehandeling bij het Rode Kruis. Toen ik daarna weer op pad ging was de regen bijna over.

Storm
Voor zover ik me kan herinneren heeft het tijdens de Vierdaagse nooit gestormd. Het zou uiteraard een goede reden kunnen zijn om een wandeldag af te lasten of in te korten. Je moet er niet aan denken dat wandelaars worden getroffen door omvallende bomen, instortende tenten of vallende takken! Maar de 99e editie is hier wel aan ontsnapt. Op zaterdag 25 juli 2015, een dag na het einde van de Vierdaagse, trok de zwaarste zomerstorm ooit over Nederland. Elders in het land werden evenementen afgelast, zoals het zomercarnaval in Rotterdam.

Hitte
De grootste bedreiging voor de Vierdaagse is een hittegolf. Veel wandelaars herinneren zich nog de 90e editie van 2006, toen de Vierdaagse na een dag wandelen werd afgelast. Meestal komt het niet zover. Soms kent een Vierdaagse een bijzonder hete dag, waarbij maatregelen als vroeger starten of het inkorten van de routes worden ingezet. Tijdens de 100e editie in 2016 waren de eerste twee wandeldagen bijzonder warm. De lopers op de 30 en 40 kilometer kregen de gelegenheid om een half uur eerder van start te gaan, maar voor de bikkels op de 50 en 55 kilometer mochten niet eerder starten dan 4 uur. Ik vond dat destijds erg onrechtvaardig omdat juist degenen die de grootste inspanning moesten leveren ook het langst in de brandende zon moesten lopen. Onlangs sprak ik de huidige marsleider Henry Sackers. Hij legde me uit dat de Vierdaagse-organisatie geen andere keus hae. De politie- en veiligheidsdiensten staan eerder starten dan 4 uur niet (meer) toe. In 2010 kon dat nog wel. Toen mochten de 50-ers op de eerste dag reeds om 3 uur starten.
Inkorten van de routes doet de Vierdaagse-organisatie niet graag. De eerste keer dat dit gebeurde was in 1972. Toen was het tijdens de Dag van Elst reeds 32 graden. Na afloop van de wandeltocht overleed een Deense militair. ’s-Avonds nam net bestuur drastische maatregelen: de parkoersen werden ingekort met 10 kilometer, men mocht later binnenkomen en de militairen mochten zonder bepakking lopen. De maatregelen golden voor de tweede, derde en vierde dag. Desondanks overleed er in tijdens deze hete Vierdaagse nog een Zwitser als gevolg van de ‘heatstroke’. Inkorten gebeurde daarna nog één keer, namelijk in 2003. Toen werd er op woensdag (de dag van Wijchen) tien kilometer minder gelopen.
In 2006 bleken de opties van vroeger starten, militairen zonder bepakking of inkorten van de routes onvoldoende. Op de eerste dag waren er al twee wandelaars overleden. Op de beruchte dijk van Oosterhout reden ambulances af en aan en op de Van Schevichavenstraat was een extra hulpdienst ingericht. De verwachting dat het de volgende dagen nog heter zou worden en men besefte dat de hulpdiensten niet nog eens drie dagen op meer dan maximale capaciteit konden draaien. Er was maar één conclusie mogelijk: afgelasten. Daarmee bleef de 90e editie van 2006 de onvoltooide. Onderzoeken die later in dat jaar verschenen stelden vast dat heel bijzondere (weers)omstandigheden altijd weer kunnen vóórkomen en dat voorkómen moet worden dat de Vierdaagse onaanvaardbare risico’s met zich meebrengt, ook al is de wandelaar zelf verantwoordelijk voor zijn deelname.
In 2018 werd de Vierdaagse gelopen onder ideale weersomstandigheden: droog en een dagtemperatuur van maximaal 25 graden. Maar de zomer van 2018 was ook uitzonderlijk heet. Direct na de Vierdaagse begon een lange en extreme hittegolf. De marsleiding besefte wel dat onder die omstandigheden een evenement als de Vierdaagse in de problemen had kunnen komen. Gelukkig is dat niet gebeurd en hopelijk hoeven we ook dit jaar niet terug te denken aan 2006.

Advertenties

One comment

  1. Volgens mij is het onderdeel mbt het feit dat de politie en veiligheidsdiensten geen toestemming geven om eerder te starten niet geheel juist weergegeven.
    Is het niet gelegen in het feit dat deze diensten met handen en voeten gebonden zijn aan de Arbeidstijdenwet?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.