Verhard of onverhard wandelen?

Sinds jaar en dag woedt er een stammenstrijd binnen wandelend Nederland over de ondergrond waarop men loopt: verhard of onverhard. Natuurliefhebbers zweren over het algemeen bij onverhard terwijl de meerderheid van prestatiewandelaars juist de hobbelige onverharde paadjes verafschuwen en zweren bij strak asfalt of beton. In de praktijk is de tegenstelling niet zo zwart-wit, maar hangt de voorkeur vooral af van de intentie waarmee men op pad gaat.

Door het gras in Salland

Nijmegen of Apeldoorn
Binnen de wandelsport kun je de tegenstelling herleiden naar een voorkeur voor de Vierdaagse die men loopt: de Nijmeegse Vierdaagse gaat vanwege de massaliteit voor circa 98% over verharde wegen, terwijl de Vierdaagse van Apeldoorn de routes bij voorkeur uitzet over onverharde paden door de Veluwse bossen. Veel Apeldoorn-wandelaars kiezen juist voor deze natuurlijke omgeving en laten daarom Nijmegen aan zich voorbij gaan. Ook de meeste andere vierdaagse wandelevenementen die in Nederland worden georganiseerd, stuurt de wandelaars bij voorkeur over onverharde bos- en veldpaden.

Op de laatste dag van Nijmegen

Klompenpaden
Het verschil tussen verhard en onverhard wandelen viel lange tijd ook samen met een keuze voor regio’s. Wilde men onverhard wandelen, dan kwam men als snel terecht op de Nederlandse zandgebieden in Oost- en Zuid-Nederland. In andere delen van het land domineerden geasfalteerde landbouwwegen. Gelukkig is hier verandering in gekomen. In toenemende mate worden in de rest van het land grasstroken langs akkers en vaarten in opengesteld voor recreatieve wandelaars. Als klompenpaadjes of boerenlandpaadjes zijn ze – terecht – heel populair bij wandelaars.

 

Langs de akkers de buurt van Zevenaar

Wandelprovincies
Hoewel er ook buiten de bosprovincies meer alternatieven komen voor de asfaltwegen en betonfietspaden, staan de overige provincies – waarbij ik vooral denk aan Groningen, Friesland, Flevoland, Noord- en Zuid-Holland en Zeeland – bij veel wandelaars, maar ook bij sommige routemakers niet op het netvlies als aantrekkelijke wandelprovincies. Illustratief hiervoor is de spreiding van de Trage Tochten over Nederland (zie kaartje). Gelukkig wordt de nadruk op de groene gebieden in het oosten van het land sinds kort enigszins rechtgetrokken. Als inwoner van Flevoland vind ik het jammer dat mijn provincie de twijfelachtige eer heeft om geen Trage Tocht binnen de grenzen te hebben. En dat terwijl ook in Flevoland mooie routes te maken zijn die voor tenminste 85% voeren over onverharde paden!

Onverhard in Flevoland (Swifterbos)

Onverhard
Terugkerend op de tegenstelling tussen verhard en onverhard ben ik van mening dat beide typen ondergrond hun eigen voordelen hebben. Onverharde paden leveren vaak meer variatie op, nodigen uit voor genieten van de omgeving en geven meer demping voor de gewrichten. Door de zachtere ondergrond loop je bovendien minder snel blaren op. Daarentegen levert een ongelijke ondergrond ook risico’s op. Onlangs verzwikte ik op een boerenlandpad een enkel. Bovendien is het op ongelijke bos- en graspaadjes lastiger om je wandeltempo op te schroeven.

Op de dijk bij Woudrichem

Verhard
Verharde wegen en fietspaden zijn vooral populair als je wandelt voor een prestatie. Je kunt meer snelheid maken en beter de afwikkeling van je voeten in de gaten houden. Als je langere afstanden wandelt – van meer dan 40 kilometer –begint vermoeidheid vaak een rol te spelen. Dan zijn smalle bospaadjes en modderige graspaden een crime en loop je liever verder over een vlak betonfietspad.

Door de natuur bij Heiloo

Fietspaadje
Qua aantrekkelijkheid van de omgeving zijn de verschillen tussen verhard en onverhard vaak slechts gradueel. De omgeving van een betonfietspad door het bos ziet er vaak niet anders uit dan die van het nabijgelegen onverharde pad. En als ik op een zandpad terecht kom met daarnaast een verhard fietspaadje wandel ik negen van de tien keer over dat fietspaadje. Bepalender is mijns inziens het landschap waar je loopt: aan de rand van bos en boerenland of door een open weidelandschap. Verder zijn bereikbaarheid en de aanwezigheid van horeca van belang. Als een pad onverhard is wel de kans groter dat ook de omgeving aantrekkelijk is. Van drukke asfaltwegen waar je geregeld aan de kant moet voor gemotoriseerd verkeer word ik ook niet vrolijk.

2 reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.